W czwartkowe popołudnie odbyła się debata dotyczącą możliwego przejęcia żarskiego zamku przez miasto. Udział w niej wzięli między innymi przedstawiciele naszego miasta, Wojewódzki Konserwator Zabytków, czy architekt zajmujący się podobnymi inwestycjami. Głos mogli również zabrać mieszkańcy.

Debata z udziałem także mieszkańców została zorganizowana w związku z wystosowaniem przez obecnych właścicieli kompleksu pałacowo-zamkowego pisma do Burmistrz Miasta Żary w deklaracją chęci przekazania zamku w ręce miasta. Podczas debaty jeden z obecnych właścicieli zapewnił, że przekazanie zamku ma nastąpić nieodpłatnie.

– Pani burmistrz postanowiła skonsultować sprawę przejęcia Zamku Dewinów-Bibersteinów z mieszkańcami miasta – powiedział Naczelnik Wydziału Polityki Gospodarczej i Promocji Urzędu Miejskiego Ireneusz Brzeziński, który przedstawił również treść listu wystosowanego przez właścicieli.

Jako pierwsza głos w debacie zabrała Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków Barbara Bielinis-Kopeć, która przedstawiła najważniejsze informacje historyczne dotyczące kompleksu pałacowo-zamkowego ze szczególnym naciskiem na Zamek, którego dotyczyła debata.

– Jeżeli chodzi o zakres wymaganych remontów to w przypadku zamku trzeba będzie na pewno uszczelnić pokrycie, dokonać różnego rodzaju napraw, pomimo tego wcześniejszego remontu. Na pewno trzeba będzie podać remont elewacji i poddać pracom konserwatorskim niszczejące elementy wystroju, ale z czasem pomyśleć również o wnętrzach, ponieważ w pierwszej kolejności trzeba skupić się na dachu i elewacjach. Następnie o wnętrzach, w kontekście szczególnie cennych elementów wystroju sztukatorskiego i malowideł – powiedziała Barbara Bieliniś-Kopeć.

Barbara Bieliniś-Kopeć

– W mojej ocenie przejęcie tego zabytku przez samorząd to szansa dla tego obiektu. To możliwość zapewnienia mieszkańcom dostępu do tego obiektu. W czasie powojennym w wielu tego typu obiektach rezydencjonalnych czy zamkach lokalizowano funkcje społeczne. Powiodło się to w niedalekim Żaganiu, również w Kożuchowie. Moglibyśmy przytoczyć wiele takich przykładów, gdzie samorząd po wojnie zajął się tymi zabytkami i wprowadził różne funkcje: biblioteki, domy kultury, czasami urzędów, funkcje muzealne. To wszystko pozwoliło zabytkom przetrwać, do czasu kolejnych remontów, które były w ostatnich latach prowadzone. Mamy dobrze zachowany i dostępny zabytek. Jeszcze w kontekście zamku należy podkreślić ten wystrój sztukatorski, który mógłby być pięknie eksponowany i na pewno warto, aby to było w rękach publicznych, dostępne do społeczeństwa, niż tylko stanowiło wartość prywatną. W tej sytuacji wyrażam swoje zdanie jakie konserwatora, chodzi mi o ratowanie takiego zabytku i uważam, że samorząd daje szanse na to, że taki zabytek nie będzie dalej niszczał – dodała Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków.

W konferencji wzięła udział także architekt Anna Stryszewska-Słońska, która w swojej prezentacji zaprezentowała techniczno-użytkowe, funkcjonalne aspekty korzystania z Zamku. Przekazała również szacunkowe koszty związane z remontem i przystosowaniem Zamku do użytku.

Poproszony o zabranie głosu został również Bartłomiej Bartczak, burmistrz Gubina, miasta w którym trwa aktualnie inwestycja związana z remontem Kościoła Farnego. W trakcie swojej wypowiedzi przekazał swoje doświadczenia związane z pozyskaniem środków na przeprowadzenie takiej inwestycji, a także zwrócił uwagę, że miasto Żary dysponuje w tym zakresie znacznie większymi możliwościami.

Swoje stanowisko ws. przejęcia zamku oraz możliwościach jego adaptacji w przyszłości przedstawił również Ireneusz Brzeziński, Naczelnik Wydziału Polityki Gospodarczej i Promocji w Urzędzie Miejskim.

Ireneusz Brzeziński

Swoje zdanie na temat sprawy mogli wypowiedzieć również mieszkańcy naszego miasta. Zdecydowana większość z nich była zdania, że miasto powinno przyjąć ofertę obecnych właścicieli zamku i podjąć się wyzwania jakim byłoby przywrócenie Zamku do czasów świetności.

– Jako mieszkaniec tego miasta, jako mikroprzedsiębiorca płacący przez 38 lat podatki w tym mieście, jestem jak najbardziej za przejęciem zamku. Te wyliczenia, które tutaj były w graniach 35-40 milionów złotych, przy budżecie miasta w wysokości 160 milionów złotych na dzień dzisiejszy, a wiadomo że budżet będzie większy, spokojnie możemy z czystym sumieniem się tego podjąć. Jeżeli miasto podejmie taką decyzję, to również będę spokojnie spał – powiedział Marek Przedwojski.

Głos zabrała również Burmistrz Żar Pani Danuta Madej. – Rozpoczęliśmy dyskusję. Samodzielnie nie podejmujemy żadnych kroków, pytamy ludzi. To mieszkańcy naszego miasta wybrali nas tutaj, abyśmy decyzje podejmowali zgodnie z wolą większości. Ta wola większość wynika z głosowań Rady Miejskiej w Żarach, wola większości będzie również wynikiem naszych badań ankietowych, naszych sondaży. Dziś jest tylko pierwszy krok – mówił Burmistrz Żar.

– Jeżeli chodzi o sprawy finansowe. Sprawy podatków to zupełnie inna sprawa. Inwestycja, czyli Zamek, jest wolna od różnych obciążeń. Czy miasto jest w stanie się tego podjąć w obecnej sytuacji finansowej? Rok 2018 zakończyliśmy budżetem na poziomie 166 milionów złotych. Nasze inwestycje na ten rok to kwota ponad 40 milionów złotych. Gdybyśmy przyjęli taki fakt, że przejmujemy Zamek i dziś przyglądałam się wstępnym, bardzo szacunkowym kosztorysom, które przedstawiła pani architekt, w ciągu 10, nawet 15 lat, miasto, biorąc pod uwagę jego kondycję, mogłoby sobie z tą sprawą poradzić. Jednocześnie ratując ważny zabytek dla naszego miasta. Pod tym kątem ja osobiście bym się nie bała, ale nie podejmę żadnych kroków związanych z innym działaniem Urzędu, jeżeli będzie inna wola naszych radnych i mieszkańców naszego miasta. Jak będziemy ją badać? Dziś będziemy prosili państwa o wypełnienie krótkiej ankiety. Poza tym badania ankietowe będą prowadzone na szerszą skalę. Będą uruchomione podstrony na naszej stronie internetowej, na naszym facebooku i oczywiście będziemy rozmawiać z mieszkańcami, którzy z takich narzędzi nie korzystają. Proszę również pamiętać, że Burmistrz jest tylko i wyłącznie organem wykonawczym. Jeżeli Rada Miasta nie zatwierdzi budżetu, wówczas automatycznie mamy problemy z realizacją wszelkiego typu przedsięwzięć. Także na szeroką skalę robimy badania.

Danuta Madej

Po zakończeniu debaty wszyscy jej uczestnicy mogli wziąć udział w niezobowiązującym głosowaniu, w którym mogli opowiedzieć się za przejęciem Zamku przez miasto lub wyrazić swój przeciw. W głosowaniu udział wzięły 82 osoby, z których 64 były za przejęciem Zamku przez miasto, a 16 opowiedziało się przeciw. Pozostałe dwa głosy były nieważne.